C90/3 kruszywo – co oznacza? Wyjaśnienie specyfikacji

C90/3 to oznaczenie mieszanki niezwiązanej o uziarnieniu 0/31,5 mm, gdzie 90–100% ziaren jest łamanych, a 0–3% całkowicie zaokrąglonych. Ten materiał kluczowy dla podbudów drogowych zapewnia stabilność nawierzchni pod obciążeniami. Artykuł omawia jego rolę w budownictwie, charakterystykę techniczną, zastosowanie, zalety wytrzymałościowe, normy oraz proces układania i właściwości mechaniczne. Zrozumiesz, jak C90/3 wpływa na trwałość dróg, minimalizując odkształcenia. Te wątki pomogą ogarnąć specyfikację krok po kroku.

• Podbudowa z mieszanki C90/3 w budownictwie drogowym
• Charakterystyka techniczna kruszywa C90/3
• Zastosowanie mieszanki C90/3 w podbudowach
• Zalety kruszywa C90/3 pod względem wytrzymałości
• Normy i wymagania dla mieszanki C90/3
• Proces układania podbudowy z C90/3
• Właściwości mechaniczne kruszywa C90/3
• C90/3 kruszywo – pytania i odpowiedzi

Podbudowa z mieszanki C90/3 w budownictwie drogowym

Mieszanka C90/3 stanowi podstawę podbudowy w drogach, autostradach i parkingach. Tworzy warstwę o wysokiej nośności, rozkładającą obciążenia z nawierzchni na grunt. Dzięki uziarnieniu 0/31,5 mm zapewnia równomierne zagęszczenie. W budownictwie drogowym zastępuje tradycyjne kruszywa, podnosząc trwałość konstrukcji. Podbudowa z tego materiału wytrzymuje ruch ciężkich pojazdów bez pęknięć.

Warstwy podbudowy z C90/3 dzielą się na wiązaną mechanicznie i niezwiązaną. C90/3 należy do drugiej grupy, co oznacza brak spoiw cementowych. Uziarnienie pozwala na wzajemne blokowanie ziaren pod naciskiem. W drogach lokalnych grubość warstwy wynosi 20–30 cm. Na autostradach zwiększa się do 40 cm dla lepszej stabilności.

Proces projektowania podbudowy uwzględnia natężenie ruchu. Dla dróg o dużym obciążeniu C90/3 minimalizuje osiadanie. Mieszanka równomiernie przenosi siły, chroniąc niższe warstwy gruntu. W praktyce drogowej ten materiał skraca czas remontów. Podbudowa zyskuje odporność na mróz i wodę dzięki niskiej chłonności.

Zobacz także: Kruszywo łamane 0-31.5 mm: Cena i Cennik 2025

Rola w infrastrukturze

W budownictwie drogowym podbudowa C90/3 integruje się z innymi warstwami nawierzchni. Zapewnia ciągłość nośności od podłoża po asfalt. Mieszanka niezwiązana redukuje naprężenia dynamiczne. Drogi z taką podbudową służą dekady bez gruntownych napraw. To rozwiązanie ekonomiczne dla gmin i zarządców tras.

Charakterystyka techniczna kruszywa C90/3

Kruszywo C90/3 definiuje się jako mieszankę niezwiązaną z frakcją 0/31,5 mm. Oznaczenie wskazuje 90–100% ziaren łamanych, co zapewnia szorstkość i blokowanie. Tylko 0–3% ziaren całkowicie zaokrąglonych minimalizuje słabe punkty. Mieszanka ma gęstość pozorną 1,8–2,2 Mg/m³. Wilgotność optymalna do zagęszczania to 4–6%.

Moduł grubości kruszywa wynosi 28–32, co gwarantuje równomierne uziarnienie. Mieszanka zawiera frakcje od pyłu po 31,5 mm dla optymalnego przesiewu. Niska chłonność zapobiega erozji pod wpływem deszczu. Czystość geometryczna spełnia wymogi dla dróg klasy A i B. Te cechy czynią C90/3 uniwersalnym wyborem.

Zobacz także: Pospółka kruszywo nienormowane – cena za m³ 2025

Kruszywo produkuje się z granitek, bazaltu lub tłucznia betonowego. Recykling podnosi ekologiczność bez utraty parametrów. Mieszanka jest stabilna termicznie od -30°C do +50°C. Brak spoiw upraszcza transport i składowanie. Charakterystyka pozwala na mechaniczne zagęszczanie walcami.

Skład granulometryczny

• Frakcja 0/2 mm: 5–15% dla spójności.
• Frakcja 2/8 mm: 20–35% jako wypełniacz.
• Frakcja 8/16 mm: 25–40% dla nośności.
• Frakcja 16/31,5 mm: 25–40% dominująca.
• Pozostałe: dostosowane do krzywych przesiewu.

Krzywa uziarnienia musi mieścić się w granicach normy dla C90/3. To zapewnia zwartą strukturę po zagęszczeniu. Mieszanka niezwiązana osiąga stopień zagęszczenia 98–102% Proctor standard.

Zastosowanie mieszanki C90/3 w podbudowach

Mieszanka C90/3 stosowana jest w podbudowach dróg o natężeniu ruchu do 10 000 osi/dobę. Idealna dla autostrad, dróg krajowych i lotniskowych pasów startowych. W podbudowach tworzy warstwę o module sprężystości 150–250 MPa. Zastępuje mieszanki cementowe w umiarkowanym ruchu. Podbudowy zyskują na stabilności dzięki blokadzie ziaren.

W parkingach i placach manewrowych C90/3 zapewnia równomierne podłoże. Grubość warstwy dostosowuje się do obciążeń: 15–25 cm dla lekkich pojazdów. Mieszanka niezwiązana sprawdza się w warunkach wilgotnych bez pęcznienia. Zastosowanie obejmuje też ścieżki rowerowe i chodniki. Nawierzchnie na takiej bazie rzadziej ulegają koleinom.

Adaptacja do gruntów zależy od nośności podłoża. Na gruntach słabych C90/3 wzmacnia konstrukcję bez geosiatki. W drogach wiejskich skraca koszty budowy o 20%. Mieszanka równomiernie rozkłada wodę gruntową. Zastosowanie w tunelach drogowych wymaga dodatkowej kontroli szczelności.

• Autostrady: warstwa 30–40 cm.
• Drogi lokalne: 20–30 cm.
• Parkingi: 15–25 cm.
• Lotniska: do 50 cm z kontrolą.
• Chodniki: 10–20 cm.

Specyficzne projekty

W mostach i estakadach C90/3 wypełnia przyczółki. Zapewnia drenaż dzięki porowatości 15–20%. Mieszanka niezwiązana integruje się z betonem nawierzchniowym. Zastosowanie rośnie w drogach ekologicznych z recyklingu.

Zalety kruszywa C90/3 pod względem wytrzymałości

Kruszywo C90/3 wyróżnia się wytrzymałością na ściskanie powyżej 40 MPa dla frakcji >16 mm. Blokada ziaren łamanych minimalizuje przesunięcia boczne. Pod obciążeniem dynamicznym odkształcenia nie przekraczają 0,5%. Zaleta to wysoka odporność na cykliczne naprężenia. Nawierzchnie na C90/3 wytrzymują 20 lat bez wzmocnień.

Moduł sprężystości 200 MPa zapewnia sztywność podbudowy. Mieszanka równomiernie przenosi siły pionowe i poziome. Niska ścieralność ziaren przedłuża żywotność. Zalety objawiają się w redukcji kolein o 30% vs. inne kruszywa. Wytrzymałość na mróz sięga 200 cykli bez utraty masy.

Wykres pokazuje przewagę C90/3 nad innymi mieszankami. Wytrzymałość na zginanie frakcji 8/16 mm to 12–15 MPa. Zalety wzmacniają się po zagęszczeniu wibracyjnym. Mieszanka niezwiązana odporna na zmęczenie materiałów.

Porównanie z alternatywami

• Wyższa nośność niż C90/15.
• Mniejsza chłonność niż żwir naturalny.
• Lepsza stabilność niż tłuczeń 0/63.
• Niższe odkształcenia trwałe.
• Odporność na erozję hydrauliczną.

Te zalety czynią C90/3 optymalnym dla wymagających tras.

Normy i wymagania dla mieszanki C90/3

Mieszanka C90/3 podlega normie PN-EN 13242 dla kruszyw do niezwiązanych materiałów. Wymaga 90–100% ziaren z krawędziami łamanymi. Maksymalnie 3% zaokrąglonych zgodnie z PN-B-11115. Kontrola granulacji wg PN-EN 933-1. Czystość chemiczna wyklucza zanieczyszczenia >1%.

Normy określają indeks kształtu <0,7 dla frakcji >16 mm. Wytrzymałość na łamanie LA <30 wg PN-EN 1097-2. Wymagania obejmują mrozoodporność MDE >95%. Mieszanka musi przejść testy na zanieczyszczenia organiczne. Certyfikacja CE potwierdza zgodność.

• Granulacja: krzywa w granicach C90/3.
• Łamane ziarna: ≥90%.
• Zaokrąglone: ≤3%.
• Ścieralność: <20%.
• Chłonność: <1,5%.
• Radioaktywność: poniżej norm.

Europejskie normy harmonizują wymagania dla eksportu. Kontrola jakości na kruszywni obejmuje przesiew i wizualizację. PN-S-02205 reguluje mieszanki niezwiązane. Te standardy gwarantują powtarzalność parametrów.

Kontrola zgodności

Testy laboratoryjne co 5000 tony produkcji. Wymagania dla podbudów wg WT-2. Mieszanka C90/3 spełnia kryteria dla dróg ekspresowych. Normy ewoluują z badaniami wytrzymałościowymi.

Proces układania podbudowy z C90/3

Układanie zaczyna się od przygotowania podłoża o nośności CBR >3%. Rozprowadź mieszankę C90/3 równomiernie rozściełaczem. Wilgotność ustaw na 5% dla optymalnego zagęszczania. Pierwszy przejazd walcem gładkim 8–10 t. Proces trwa 2–3 dni na 1 km drogi.

Zagęszczanie wieloetapowe: 4–6 przejazdów walcami. Kontroluj gęstość sondą dynamiczną do 101% Proctor. Wyrównaj powierzchnię skraperem. Chronić przed deszczem folią. Proces kończy się pomiarami niweletu.

• Przygotowanie gruntu: stabilizacja wapnem jeśli potrzeba.
• Rozściełanie: warstwa 15–20 cm na raz.
• Zwilżenie: dysze na rozściełaczu.
• Zagęszczanie: wibracyjne + statyczne.
• Kontrola: 10 prób na 1000 m².
• Ostateczne utwardzenie: 24 h odpoczynku.

Wyposażenie niezbędne to walce 12–15 t i wibratory płytowe. Mieszanka układana w temperaturze >5°C. Błędy jak nadmierna wilgotność powodują słabą zwartosć. Proces dostosuj do pogody.

Etapy krok po kroku

Po układaniu sprawdź równomierność grubości laserem. Mieszanka C90/3 wiąże się mechanicznie pod ruchem. Utrzymaj nachylenie poprzeczne 2–3%.

Właściwości mechaniczne kruszywa C90/3

Właściwości mechaniczne C90/3 obejmują wytrzymałość na ścinanie 0,2–0,4 MPa. Współczynnik tarcia wewnętrznego 0,45–0,55 zapewnia stabilność. Odporność na deformację przy 100 000 cyklach <2%. Mieszanka niezwiązana wykazuje liniową reakcję na obciążenia. Te cechy pochodzą z szorstkości ziaren łamanych.

Moduł odzysku sprężystości >90% po zdjęciu obciążenia. Niska plastyczność zapobiega rutylom. Właściwości dynamiczne: tłumienie drgań 10–15%. Testy CBR dają indeks 80–100% dla zagęszczonej mieszanki. Nawierzchnie zyskują na komforcie jazdy.

Konieczność równomiernego uziarnienia wpływa na nośność. Mieszanka przenosi naprężenia poziome bez poślizgu. Właściwości poprawiają się z frakcją łamaną >95%. W warunkach cyklicznych wytrzymuje 2 mln ładowań.

• Ściskanie: >45 MPa (frakcja 16/31,5).
• Ścinanie: 300–500 kPa.
• CBR: 90–120%.
• Moduł E: 180–220 MPa.
• Odporność zmęczeniowa: wysoka.

Testy laboratoryjne

Badania wg PN-EN 1097 symulują warunki drogowe. Właściwości mechaniczne potwierdzają długowieczność podbudowy. Mieszanka C90/3 minimalizuje naprężenia resztkowe.

C90/3 kruszywo – pytania i odpowiedzi

• Co oznacza oznaczenie C90/3 w kruszywie budowlanym?

  C90/3 to specyfikacja mieszanki niezwiązanej o uziarnieniu 0/31,5 mm, gdzie 90-100% ziaren jest łamanych, a 0-3% całkowicie zaokrąglonych. Oznaczenie definiuje klasę wytrzymałości i skład, zapewniając wysoką stabilność podbudowy drogowej.

• Jakie są parametry uziarnienia kruszywa C90/3?

  Frakcja 0/31,5 mm (lub zbliżona 0/35,1 mm) określa zakres granulacji mieszanki, co gwarantuje optymalną nośność, stabilność i minimalne odkształcenia w warstwach podbudowy.

• Gdzie stosuje się mieszankę niezwiązaną C90/3?

  Mieszanka C90/3 jest używana głównie w podbudowach drogowych, od dróg lokalnych po autostrady, dzięki wysokiej wytrzymałości na obciążenia dynamiczne i długoterminowej trwałości nawierzchni.

• Jakie normy musi spełniać kruszywo C90/3?

  Kruszywo spełnia normy PN-EN 13242 dotyczące granulacji, wytrzymałości i czystości, z precyzyjną kontrolą dozowania, zagęszczania i wilgotności dla ekonomiczności i ekologiczności budowy.