Klatka Schodowa w Kamienicy: Sekrety Designu i Funkcji 2025

Kiedy przekraczamy próg starej kamienicy, często pierwsze, co nas urzeka, to nie same mieszkania, lecz jej serce – klatka schodowa w kamienicy. Jest to prawdziwa arteria budynku, pulsująca historią i architektonicznym kunsztem. Klatka schodowa w kamienicy to znacznie więcej niż tylko ciąg stopni; to przestrzeń, która łączy światy prywatne z publicznymi, jest wizytówką, lustrem epoki, z której pochodzi. Prawdziwa odpowiedź na zagadnienie klatka schodowa w kamienicy? To jej wszechstronny charakter: funkcja komunikacyjna, estetyka, historyczny dokument oraz element społeczny, łączący mieszkańców.

• Elementy konstrukcyjne klatki schodowej w kamienicy
• Renowacja i modernizacja klatek schodowych
• Bezpieczeństwo i przepisy w klatkach schodowych kamienic
• Design i wystrój klatki schodowej w kamienicy
• Najczęściej Zadawane Pytania (Q&A)

Z punktu widzenia architektonicznego i funkcjonalnego, kamieniczne klatki schodowe często wyróżniają się monumentami i przestronnością. Charakteryzują się wysokimi sufitami i bogatymi detalami: misternymi sztukateriami, zapierającymi dech w piersiach malowidłami ściennymi czy kunsztownymi balustradami, nadającymi im unikalny charakter. Nie pełnią jedynie roli komunikacyjnej, ale stanowią także ważne ogniwo w strukturze społecznej kamienicy, stając się miejscem spontanicznych spotkań i interakcji, wzmacniając więzi sąsiedzkie. Dodatkowo, pełnią funkcję wizualną i estetyczną, wpływając na pierwsze wrażenie odwiedzających i ogólny odbiór całego budynku. Wiele kamienic, zwłaszcza tych zabytkowych, może poszczycić się klatkami schodowymi o niezwykłej wartości artystycznej i historycznej.

Powyższe dane to nie tylko suche liczby; to fascynujący wgląd w duszę klatki schodowej. Przykładowo, podczas renowacji jednej z zabytkowych kamienic w Krakowie, pierwotnie koszt szacowano na 100 000 zł, ale w trakcie prac odkryto unikatowe freski pod warstwami farby. Konserwacja tych dzieł podniosła koszt o kolejne 70 000 zł, ale finalny efekt był bezcenny, przyciągając nawet turystów. To pokazuje, jak wielowarstwowe mogą być historie kryjące się za pozornie prostymi elementami architektonicznymi. Czasem "przeciętny koszt" to tylko wierzchołek góry lodowej. Nigdy nie wiemy, co "wypłynie" z podstawa, czy starego tynku. Czy jesteśmy na to gotowi?

Elementy konstrukcyjne klatki schodowej w kamienicy

Klatka schodowa w kamienicy, choć często odbierana jako jednolita całość, jest złożonym zbiorem elementów, z których każdy pełni swoją specyficzną funkcję i ma wpływ na ostateczny charakter przestrzeni. Główne składniki tej architektonicznej mozaiki to schody – stopnie, podstopnice, spoczniki – które, niczym kręgosłup, stanowią podstawę całej konstrukcji. Ich wykonanie, często z wysokiej jakości materiałów takich jak twarde drewno, elegancki kamień (granit, marmur) czy trwały metal, jest kluczowe dla wytrzymałości i estetyki. Kiedy mówimy o schodach, myślimy o tysiącach stóp, które po nich stąpały, i o historii, która dosłownie odciska się w ich powierzchni.

Zobacz także: Jak Napisać Pismo Do Spółdzielni Mieszkaniowej O Remont Klatki Schodowej

Nieodłącznym i niezwykle istotnym elementem jest balustrada, która stanowi zarówno zabezpieczenie, jak i ozdobę. Jej materiał może być różnorodny – od klasycznego drewna, przez romantyczne kute żelazo, aż po szlachetny mosiądz. W nowszych, lecz nadal kamienicznych realizacjach, można spotkać balustrady ze stali nierdzewnej lub nawet szkła, które dodają lekkości i nowoczesności, nie tracąc przy tym eleganckiego sznytu. Balustrady to często prawdziwe dzieła sztuki, zwłaszcza te kute, pełne secesyjnych lub art déco ornamentów.

Poręcze, jako przedłużenie balustrad, pełnią funkcję zarówno użytkową, jak i dekoracyjną. Zazwyczaj wykonane z drewna, które zapewnia ciepły dotyk, lub metalu, który gwarantuje trwałość, muszą być stabilne i wygodne do uchwycenia, stanowiąc wsparcie dla każdego, kto wspina się na wyższe piętra. Ich kształt i faktura są kluczowe dla komfortu użytkowania, a ich styl musi harmonizować z całością klatki schodowej w kamienicy.

Wsporniki schodów, czyli konstrukcje podtrzymujące biegi, to zazwyczaj te ukryte, choć fundamentalne elementy. Mogą być niewidoczne, wtopione w ściany, ale czasami, w zależności od zamysłu architekta, stają się widocznymi, ozdobnymi elementami, które dodają charakteru całej konstrukcji. Stanowią szkielet, bez którego nawet najpiękniejsze stopnie nie utrzymałyby się w pionie. Przykładem mogą być klatki schodowe o konstrukcji samonośnej, gdzie spoczywające na sobie biegi schodów tworzą wizualnie lekką, choć solidną strukturę. Czy nie jest to mistrzostwo inżynierii?

Zobacz także: Jak Obliczyć Powierzchnię Klatki Schodowej Do Malowania

Nie możemy zapomnieć o oświetleniu – zarówno naturalnym, jak i sztucznym – które jest kluczowym elementem wpływającym na funkcjonalność i estetykę klatki schodowej. Duże okna, świetliki, a także pieczołowicie dobrane, często ozdobne lampy czy żyrandole, dopełniają całości, nadając przestrzeni odpowiedni nastrój. Oświetlenie to nie tylko kwestia bezpieczeństwa, ale też kreowania atmosfery – ciepłe światło podkreśla detale, chłodne nadaje nowoczesnego sznytu. Wyobraźmy sobie ciemną, ponurą klatkę schodową, a obok niej rozjaśnioną, gdzie promienie słońca malują wzory na ścianach. Różnica jest kolosalna, prawda?

Każdy z tych elementów, choć sam w sobie ważny, dopiero w synergii tworzy unikalny charakter klatki schodowej w kamienicy, opowiadając historię budynku i jego mieszkańców. Dbałość o detale, odpowiedni dobór materiałów i precyzja wykonania są fundamentem, na którym opiera się zarówno estetyka, jak i trwałość tej niezwykłej przestrzeni. Nie ma nic gorszego niż niedopasowanie, a każda spójna całość świadczy o klasie.

Renowacja i modernizacja klatek schodowych

Renowacja i modernizacja klatek schodowych w kamienicach to procesy, które łączą w sobie sztukę konserwacji z wymogami współczesności, mające na celu przywrócenie dawnym perłom architektonicznym blasku i przystosowanie ich do dynamicznie zmieniających się standardów życia. To nie tylko odświeżanie ścian; to prawdziwa transformacja, która oddaje cześć przeszłości, jednocześnie patrząc w przyszłość. Proces ten wymaga precyzji, wiedzy i często niemałych nakładów finansowych.

Zobacz także: Jaka Najlepsza Farba na Klatkę Schodową? Poradnik 2025

Pierwszym, kluczowym krokiem jest zawsze gruntowne czyszczenie i odświeżanie powierzchni. To moment, w którym kamienica "zrzuca" z siebie warstwy nagromadzonego brudu i starych farb, często odkrywając niespodzianki, takie jak ukryte sztukaterie czy malowidła ścienne. Potem przychodzi czas na malowanie ścian i sufitów, odrestaurowanie detali architektonicznych, takich jak sztukaterie czy gzymsy. Nierzadko spotyka się przypadki, gdy pod warstwami XIX-wiecznych farb odkrywano barokowe freski, które stawały się perłą odnowionej przestrzeni. Taki widok wywołuje dreszcze podziwu. Warto więc cierpliwie podchodzić do oczyszczania warstw historycznych.

Następnie skupiamy się na naprawie i konserwacji elementów drewnianych i kamiennych – wszak to one najmocniej naznaczone są upływem czasu i intensywnym użytkowaniem. Uzupełnianie ubytków, wzmacnianie konstrukcji oraz polerowanie powierzchni przywracają im dawny blask, jednocześnie zabezpieczając na kolejne dziesięciolecia. Stare drewniane poręcze, wypolerowane na wysoki połysk, czy marmurowe stopnie, wolne od pęknięć, to prawdziwa ozdoba.

Zobacz także: Jaki kolor na klatkę schodową w domu? Porady

Kolejnym ważnym etapem jest modernizacja oświetlenia. Instalacja energooszczędnego i estetycznego oświetlenia LED, podkreślającego architekturę i zapewniającego lepszą widoczność, to must-have w dzisiejszych czasach. Zastosowanie inteligentnych systemów, które regulują intensywność światła w zależności od pory dnia, nie tylko poprawia komfort, ale także generuje znaczne oszczędności. Światło potrafi zdziałać cuda, tworząc atmosferę i eksponując detale, które w ciemności byłyby niewidoczne.

Wymiana lub renowacja balustrad i poręczy to często delikatna kwestia. Czasami, jeśli ich stan pozwala, odnawia się istniejące elementy, pieczołowicie rekonstruując każdy detal. Innym razem, z uwagi na stan techniczny lub wymogi bezpieczeństwa, konieczne jest zamontowanie nowych, spełniających współczesne normy. To trudna decyzja, między sercem a rozumem – zachować historyczną wartość czy zapewnić najwyższy poziom bezpieczeństwa?

W wielu kamienicach prawdziwym wyzwaniem jest montaż wind. Choć jest to inwestycja kosztowna i często skomplikowana ze względu na ograniczoną przestrzeń i zabytkowy charakter budynków, to znacznie zwiększa komfort użytkowania dla osób starszych czy niepełnosprawnych. Zwiększa się również wartość nieruchomości. Windy, kiedyś luksus, dziś są niemal standardem w przestrzeniach publicznych i wielu kamienicach, a brak ich bywa zaskakujący.

Zobacz także: Klatka Schodowa: Przepisy PPOŻ 2025

Ulepszenia wentylacji i akustyki to kolejne obszary, na które zwraca się uwagę podczas modernizacji. Montaż systemów wentylacyjnych zapobiega powstawaniu nieprzyjemnych zapachów i zapewnia świeże powietrze. Zastosowanie materiałów poprawiających akustykę klatki schodowej, takich jak specjalne panele czy tynki akustyczne, redukuje pogłos, tworząc bardziej komfortowe i ciche środowisko, gdzie każdy szept nie niesie się po wszystkich piętrach, a zwykła rozmowa może odbywać się bez dyskomfortu dla pozostałych mieszkańców.

Ostatnim, ale nie mniej ważnym elementem jest remont posadzek. Wymiana zużytych lub uszkodzonych posadzek na nowe, bardziej trwałe i estetyczne, takie jak gres, lastryko czy drewniane parkiety, dodaje przestrzeni spójności i elegancji. Często wymaga to usunięcia starych warstw betonu czy kleju, co bywa procesem czasochłonnym i kosztownym, ale finalnie przyczynia się do poprawy trwałości i estetyki.

Celem tych działań jest nie tylko poprawa estetyki, ale przede wszystkim bezpieczeństwa i funkcjonalności klatki schodowej w kamienicy. Jest to inwestycja, która zwiększa komfort życia mieszkańców i podnosi wartość całej nieruchomości, co, jak mówią, zawsze się opłaca w dłuższej perspektywie. Bo czy nie czujemy się lepiej w odnowionym, czystym i pięknym otoczeniu?

Bezpieczeństwo i przepisy w klatkach schodowych kamienic

Bezpieczeństwo w klatkach schodowych kamienic to absolutny priorytet, który wykracza poza zwykłe kwestie estetyczne czy użytkowe. To zagadnienie o kluczowym znaczeniu, które wymaga stałej uwagi i ścisłego przestrzegania norm, a także pewnej intuicji i wyczucia potencjalnych zagrożeń. Zapewnienie bezpieczeństwa to odpowiedzialność, którą ponoszą zarówno zarządcy budynków, jak i sami mieszkańcy.

Fundamentalnym aspektem są stabilne balustrady i poręcze, które muszą spełniać odpowiednie normy wysokości. Zazwyczaj minimalna wysokość balustrady to 90 cm, a dla budynków użyteczności publicznej lub zbiorowego zamieszkania – 110 cm. Ich konstrukcja musi uniemożliwiać wypadnięcie, szczególnie dzieciom, a luki między prętami lub elementami dekoracyjnymi nie powinny przekraczać 12 cm. Przecież nie chcemy, aby dziecko "utknęło" lub, co gorsza, prześlizgnęło się przez te luki, prawda? A takich przypadków z życia wziętych jest wiele. Zapewnienie tych parametrów to absolutna podstawa bezpiecznej klatki schodowej w kamienicy.

Kolejnym, często niedocenianym, elementem jest oświetlenie. Musi być wystarczające, aby zapewnić dobrą widoczność wszystkich stopni i spoczników, eliminując ryzyko potknięcia czy upadku. Zbyt słabe światło to prosta droga do wypadków. Inteligentne systemy oświetlenia, z czujnikami ruchu, nie tylko oszczędzają energię, ale przede wszystkim gwarantują, że światło zawsze będzie tam, gdzie jest potrzebne. Przepisy wymagają minimalnego natężenia oświetlenia na poziomie 100 luksów na schodach i 50 luksów na spocznikach. Nikt nie chce potykać się o własne nogi w ciemnościach.

Powierzchnie schodów muszą być antypoślizgowe, zwłaszcza w miejscach narażonych na wilgoć, takich jak wejścia bezpośrednio z ulicy czy miejsca, gdzie gromadzi się woda. Nawet najmniejsza ilość wody lub śniegu może zmienić gładki kamień w lodowisko. Zastosowanie ryflowanych powierzchni, specjalnych taśm antypoślizgowych czy odpowiednich materiałów wykończeniowych to klucz do zapobiegania upadkom, które mogą mieć tragiczne skutki. Szczególnie zimą, kiedy do kamienic wnosi się śnieg, staje się to krytyczną kwestią.

Drogi ewakuacyjne, w tym klatki schodowe, muszą być wolne od przeszkód i łatwo dostępne, a drzwi przeciwpożarowe sprawne i prawidłowo zamykane. To oczywiste, że w razie pożaru czy innego zagrożenia każda sekunda jest na wagę złota. Brak rowerów, wózków czy innych przedmiotów na klatce schodowej to nie tylko kwestia estetyki, ale przede wszystkim bezpieczeństwa i przestrzegania przepisów przeciwpożarowych. Przepisy mówią jasno: minimalna szerokość biegu schodowego powinna wynosić 120 cm, a drzwi ewakuacyjne muszą otwierać się na zewnątrz. Taka szerokość daje pewność bezpiecznej i szybkiej ewakuacji.

Regularne przeglądy techniczne stanu konstrukcji, instalacji elektrycznych i systemów bezpieczeństwa to absolutna podstawa. Niezauważone pęknięcia, skorodowane elementy czy wadliwa instalacja elektryczna to tykające bomby zegarowe. Inspektorzy budowlani, raz na pięć lat, a w przypadku konkretnych elementów – co roku, muszą oceniać stan techniczny klatki schodowej. To jak wizyta u lekarza – lepiej zapobiegać niż leczyć, prawda?

Ostatnia, ale nie mniej ważna kwestia, to przestrzeganie przepisów budowlanych i przeciwpożarowych podczas remontów i modernizacji. Nieprzemyślane zmiany czy brak odpowiednich zgód mogą prowadzić do katastrof. Każda ingerencja w konstrukcję klatki schodowej w kamienicy musi być zatwierdzona przez odpowiednie organy i przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi normami. Jak to mówią, diabeł tkwi w szczegółach, a w przypadku bezpieczeństwa, ignorowanie tych szczegółów może kosztować zdrowie lub życie. Wszystko jest zgodne z polskim prawem budowlanym, które jest szczegółowe i bardzo precyzyjne.

Design i wystrój klatki schodowej w kamienicy

Design i wystrój klatki schodowej w kamienicy to sztuka tworzenia spójnej przestrzeni, która jest zarówno estetycznie zachwycająca, jak i funkcjonalna. To coś więcej niż tylko estetyka; to tworzenie atmosfery, która wita mieszkańców i gości, odzwierciedlając charakter całego budynku. To właśnie tutaj, w sercu kamienicy, pierwsze wrażenie może zapaść na długo w pamięć.

Kluczowym elementem jest odpowiednio dobrana kolorystyka ścian. Wybór barw musi harmonizować z charakterem kamienicy – od stonowanych beży i szarości, które nadają przestrzeni spokój i elegancję, po intensywniejsze barwy, które podkreślą detale architektoniczne i dodadzą wnętrzu energii. Często w starych kamienicach powraca się do historycznych palet kolorystycznych, odtwarzając barwy z epoki. Przykładem może być kamienica w Poznaniu, gdzie na klatce schodowej odkryto historyczne warstwy tynku w odcieniach zieleni, co stało się inspiracją do całej koncepcji odnowy.

Materiały wykończeniowe odgrywają fundamentalną rolę. Wykorzystanie naturalnych materiałów, takich jak ciepłe drewno, szlachetny kamień czy eleganckie tapety z delikatnymi wzorami, nadaje przestrzeni autentyczności i szlachetności. Ostatecznie te materiały nie tylko wpływają na wizualną stronę, ale także na akustykę i trwałość przestrzeni. Wyobraź sobie marmurowe schody polerowane na wysoki połysk – to zupełnie inny poziom estetyki niż, powiedzmy, betonowe stopnie pokryte gumoleum, które wciąż bywają niestety spotykane.

Sztukaterie i detale architektoniczne są świadectwem historii i sztuki budowlanej. Konserwacja lub pieczołowite odtworzenie ozdobnych gzymsów, rozet czy pilastrów świadczy o dbałości o historyczną wartość klatki schodowej. To one nadają wnętrzu niepowtarzalny charakter i urok, a ich renowacja często przypomina pracę archeologów, odkrywających zapomniane piękno. Nie raz widziałem, jak z pozoru prosty sufit, po usunięciu warstw farby, ukazywał niezwykłe detale, które całkowicie zmieniały percepcję przestrzeni.

Lustra i obrazy to świetne narzędzia do manipulowania przestrzenią i nadawania jej indywidualnego charakteru. Strategiczne umieszczenie luster optycznie powiększa przestrzeń i wprowadza do niej światło, podczas gdy obrazy, grafiki czy inne dzieła sztuki nadają klatce schodowej niepowtarzalny styl i osobowość. Nie musisz być koneserem sztuki, aby docenić, jak dobrze dobrany obraz może ożywić ścianę i skłonić do refleksji.

Oświetlenie dekoracyjne to nie tylko funkcjonalność, ale i sztuka tworzenia atmosfery. Montaż ozdobnych lamp, kinkietów, żyrandoli, które nie tylko oświetlą, ale i udekorują przestrzeń, potrafi zdziałać cuda. Ciepłe światło padające z kutej lampy rzuca piękne cienie na ścianę, tworząc intymną i przyjazną atmosferę. Takie oświetlenie nie jest już tylko elementem funkcjonalnym, ale prawdziwym dziełem sztuki, dopełniającym całość.

Doniczki z roślinami to kolejny prosty, a zarazem niezwykle efektywny sposób na ożywienie przestrzeni. Zielone akcenty wprowadzają element natury, poprawiają jakość powietrza i dodają świeżości. Ale uwaga! Należy upewnić się, że doniczki nie blokują przejścia i są bezpiecznie ustawione. Kilka dobrze dobranych roślin może zmienić ponurą przestrzeń w prawdziwy, choć niewielki, miejski ogród, pełen spokoju i harmonii.

Na koniec, odrestaurowane drzwi do mieszkań. Odnowienie oryginalnych drzwi wejściowych do mieszkań, które harmonizują z ogólnym wystrojem klatki schodowej w kamienicy, jest kluczowe dla stworzenia spójnego i eleganckiego wizerunku. To detale, które mówią wiele o właścicielach i dbałości o całą nieruchomość. Brak dbałości o te drzwi jest jak założenie świetnego garnituru, a potem starych, brudnych butów. Całość traci na spójności.

Kluczem do udanego wystroju jest połączenie estetyki z funkcjonalnością, tworząc spójną i przyjemną dla oka przestrzeń, która podkreśla historyczny i kulturowy kontekst kamienicy. Ostatecznie, to właśnie klatka schodowa często stanowi pierwsze i ostatnie wrażenie, jakie odnosi się z wizyty w kamienicy, a dobrze zaprojektowana przestrzeń to inwestycja w jakość życia.

Najczęściej Zadawane Pytania (Q&A)

Jakie są kluczowe elementy bezpieczeństwa w klatce schodowej kamienicy?

Bezpieczeństwo w klatce schodowej kamienicy opiera się na kilku filarach. Przede wszystkim, balustrady i poręcze muszą być stabilne i spełniać normy wysokości (minimum 90 cm dla budynków mieszkalnych, 110 cm dla budynków publicznych), aby zapobiec wypadnięciu, zwłaszcza dzieci. Luki między elementami balustrady nie powinny przekraczać 12 cm. Po drugie, oświetlenie musi być wystarczające (minimum 100 luksów na stopniach), aby zapewnić dobrą widoczność. Wreszcie, powierzchnie schodów powinny być antypoślizgowe, szczególnie w miejscach narażonych na wilgoć, a drogi ewakuacyjne wolne od przeszkód. Regularne przeglądy techniczne są również kluczowe.

Jakie są orientacyjne koszty renowacji klatki schodowej w kamienicy?

Koszty renowacji klatki schodowej w kamienicy mogą się znacznie różnić w zależności od zakresu prac, wieku budynku i zastosowanych materiałów. Na podstawie naszych danych, typowe koszty czyszczenia i odświeżania powierzchni to około 15 000 – 40 000 zł. Naprawa elementów drewnianych i kamiennych może wynieść od 30 000 do 100 000 zł, a modernizacja oświetlenia (np. LED) około 10 000 – 30 000 zł. Renowacja balustrad i poręczy to zazwyczaj 25 000 – 80 000 zł. Montaż wind, jeśli jest możliwy, jest najdroższy, oscylując w granicach 80 000 – 250 000 zł. Ostatecznie, koszt kompleksowej renowacji może sięgać od 50 000 do nawet 300 000 zł lub więcej, zwłaszcza w przypadku kamienic zabytkowych, które wymagają specjalistycznych prac konserwatorskich.

Czy można zamontować windę w starej kamienicy?

Tak, w wielu starych kamienicach istnieje możliwość montażu wind, choć jest to proces złożony i często wymaga uzyskania odpowiednich pozwoleń (np. od konserwatora zabytków, jeśli kamienica jest wpisana do rejestru). Kluczowe są aspekty techniczne, takie jak dostępność przestrzeni na szyb windy (często kosztem części klatki schodowej lub podwórka) oraz dostosowanie konstrukcji budynku do dodatkowego obciążenia. Taki montaż znacząco zwiększa komfort użytkowania dla osób starszych i z niepełnosprawnościami, a także podnosi wartość nieruchomości. Niestety, nie zawsze jest to fizycznie czy prawnie wykonalne.

Jakie materiały wykończeniowe są najczęściej stosowane w klatkach schodowych kamienic?

Najczęściej stosowane materiały wykończeniowe w klatkach schodowych kamienic to te, które łączą trwałość z estetyką i historycznym charakterem budynku. Do najpopularniejszych należą: drewno (na stopnie, poręcze, balustrady, często dębowe, jesionowe), kamień (granit, marmur, lastryko na stopnie i posadzki), kute żelazo lub mosiądz (na balustrady i detale), tynki wapienne i farby mineralne (na ściany, często w historycznej kolorystyce), a także szkło i stal nierdzewna w nowszych, lecz nadal historycznych kamienicach. Wybór materiałów zawsze powinien harmonizować z oryginalnym stylem kamienicy.

Jakie są najczęstsze błędy popełniane podczas renowacji klatki schodowej w kamienicy?

Najczęstszym błędem podczas renowacji klatki schodowej w kamienicy jest niestety brak poszanowania dla historycznego charakteru i oryginalnych detali. Często zdarza się, że stare sztukaterie są usuwane, a oryginalne balustrady wymieniane na generyczne, zamiast być poddawane konserwacji. Kolejnym błędem jest stosowanie niewłaściwych, niedopasowanych do epoki materiałów wykończeniowych, co prowadzi do utraty autentyczności. Inne pułapki to ignorowanie kwestii bezpieczeństwa (np. zbyt niskie balustrady), niedostateczne oświetlenie oraz brak regularnych przeglądów technicznych po zakończeniu prac. Niestety, zdarza się również zaniedbanie wentylacji i akustyki, co obniża komfort użytkowania, choć jest często "mniej widoczne".