Zbrojenie Fundamentu: Schemat i Przekroje

Zbrojenie fundamentu to kluczowy element konstrukcji nośnej budynku, gdzie precyzyjne rozmieszczenie prętów stalowych decyduje o wytrzymałości na siły ścinające, zginające i osiadanie gruntu. W tym artykule skupiamy się na praktycznych schematach zbrojenia dla różnych typów fundamentów, takich jak ławowe, palowe czy płytowe, prezentując przekroje i diagramy w formie opisów oraz tabel. Poznajesz krok po kroku, jak projektować zbrojenie ławy pod ścianę, stopę fundamentową czy narożnik, z naciskiem na normy Eurokodu 2 i typowe wymiary prętów. Te schematy ułatwiają zrozumienie, dlaczego dolne pręty podłużne przenoszą momenty zginające, a strzemiona zapewniają współpracę betonu ze stalą. Odkryjesz różnice między fundamentem strip a palowym, co pozwoli uniknąć błędów w realizacji.

• Schemat Zbrojenia Fundamentu Ławowego
• Zbrojenie Fundamentu Palowego Schemat
• Przekrój Zbrojenia Stopy Fundamentowej
• Schemat Zbrojenia Fundamentu Strip
• Zbrojenie Fundamentu Pod Ścianę Schemat
• Schemat Zbrojenia Narożnika Fundamentu
• Diagram Zbrojenia Fundamentu Płyty
• Pytania i odpowiedzi: Schematy zbrojenia fundamentów

Schemat Zbrojenia Fundamentu Ławowego

Fundament ławowy opiera się na podłużnych prętach dolnych o średnicy 12-20 mm, rozmieszczonych co 15-20 cm, które absorbują główne momenty zginające od obciążenia budynku. Górne pręty, cieńsze o średnicy 10-12 mm, stabilizują ławę i przeciwdziałają pękaniu w strefie rozciąganej od góry. Strzemiona o średnicy 6-8 mm, w kształcie prostokątów o bokach 20x40 cm, rozmieszczone co 15 cm, zapewniają ścinanie i kotwienie prętów głównych. Schemat zaczyna się od zarysu ławy o szerokości 60-100 cm i głębokości 40-60 cm, gdzie pręty dolne zginane są hakami na końcach o długości 40 średnic pręta. W miejscach koncentracji sił, jak pod słupami, zwiększasz gęstość zbrojenia do co 10 cm. Ten układ gwarantuje monolityczność i przenoszenie obciążeń na grunt.

Podstawowe wymiary prętów w ławie

W tabeli poniżej znajdziesz standardowe parametry dla ławy o długości 3 m i szerokości 80 cm przy obciążeniu 200 kN/m.

Przy układaniu prętów pamiętaj o otulinie betonu minimum 4 cm od krawędzi ławy, co chroni stal przed korozją w wilgotnym gruncie. Kotwienie prętów odbywa się przez zagięcia 90 stopni na długości 12 średnic lub haki 180 stopni dla lepszej adhezji. W strefachnewralgicznych, jak połączenie z nadprożem, stosuj dodatkowe pręty poprzeczne. Schemat wizualizuje to jako siatkę dolno-górną złączoną strzemionami, tworząc klatkę zbrojeniową. Beton klasy C20/25 wypełnia przestrzenie, osiągając wytrzymałość po 28 dniach.

Zobacz także: Zbrojenie narożników ław fundamentowych: przewodnik praktyczny

Rozwijając schemat, rozważ grunt klasy III – tu ława wymaga głębszego zbrojenia dolnego o 20% więcej prętów, by przeciwdziałać nierównomiernemu osiadaniu. Montaż zaczyna się od szalunku, potem dolne pręty na podkładkach dystansowych, górne na klinach, na końcu strzemiona wiązane drutem stalowym ø1.5 mm. Testy laboratoryjne pokazują, że taki układ wytrzymuje ścinanie do 150 kN/m bez pęknięć. Dostosuj rozstaw do obliczeń statycznych, zawsze weryfikując z normą PN-EN 1992-1-1.

Zbrojenie Fundamentu Palowego Schemat

Fundament palowy różni się od ławowego skupieniem zbrojenia w głowicy i trzonie pala, gdzie pręty podłużne ø16-25 mm biegną całą długością pala do 12 m, otoczone strzemionami ø8-10 mm co 10-20 cm. Głowica o wymiarach 1x1 m zawiera kratownicę zbrojeniową z prętami ø12 mm w dwóch kierunkach, przenoszącą obciążenia ze słupa. Schemat pokazuje pal wbity w grunt na 8-10 m, z zbrojeniem zakotwionym w głowicy hakami 135 stopni. Otulina 5-7 cm zapewnia ochronę w agresywnym środowisku gruntowym. Ten system idealny jest dla słabych gruntów klasy V-VI, gdzie pale przenoszą obciążenie na głębsze warstwy nośne.

Kroki projektowania zbrojenia pala

Zobacz także: Fundamenty cennik 2025: koszty fundamentów i roboty

• Oblicz długość pala na podstawie badań geotechnicznych, minimum 8 średnic pala.
• Ułóż 8-12 prętów podłużnych symetrycznie w kręgu ø40-60 cm.
• Zamknij strzemionami spiralnymi lub prostokątnymi co 15 cm w trzonie, gęściej w głowicy.
• Kotwicz pręty w głowicy na 40 średnic poza środkiem słupa.
• Wypełnij betonem C30/37 wibracją.

W głowicy schemat zakłada siatkę dolną i górną z prętami ø12 mm co 15 cm, połączoną strzemionami ø8 mm. Dla pala ø60 cm zużywasz około 120 kg stali/m, co widać w porównaniu z ławą. W miejscach styku z gruntem wodnym stosuj powłoki epoksydowe na prętach. Obliczenia według Eurokodu 7 określają nośność na 1000-2000 kN/pal. Montaż wymaga wbijania lub wiercenia z obudową, potem wciągania klatki zbrojeniowej.

Schemat ewoluuje w gruntach spoistych – tu spiralne strzemiona ø10 mm co 10 cm wzmacniają trzon przed skręcaniem. Głowica zbrojona jest dodatkowo w narożnikach prętami ø16 mm dla rozpraszania sił. Badania polowe potwierdzają, że gęstsze zbrojenie w strefie głowicy redukuje naprężenia o 30%. Zawsze sprawdzaj pionowość pala wiertniczego poniżej 1:200.

Porównując z innymi fundamentami, palowy wymaga precyzyjnego centrowania zbrojenia, co osiągasz szablonami. Dla grup pali schemat obejmuje łącznik głowicowy z prętami ø20 mm. Betonowanie etapami zapobiega segregacji kruszywa. Ten układ przenosi obciążenia dynamiczne, jak w mostach.

Przekrój Zbrojenia Stopy Fundamentowej

Stopa fundamentowa to blok o bokach 1.5x1.5x0.8 m, zbrojony siatką dolną z prętów ø20 mm co 10-15 cm w dwóch kierunkach, absorbującą momenty zginające od środka słupa. Górna siatka ø12-16 mm co 20 cm stabilizuje i przenosi siły ścinające. Strzemiona ø10 mm co 15 cm tworzą klatkę wokół słupa ø40x40 cm. Przekrój poprzeczny pokazuje otulinę 5 cm i haki zgięć 90 stopni na końcach prętów. Schemat podkreśla koncentrację zbrojenia pod słupem, gdzie gęstość wzrasta do co 8 cm. Ten przekrój wytrzymuje obciążenia 800-1500 kN.

Tabela przekroju stopy

W przekroju podłużnym pręty dolne biegną 50 cm poza krawędź stopy, zakotwione hakami. W strefie słupa dodatkowe pręty ø25 mm rozpraszają siły poziome. Otulina zwiększona do 7 cm w gruntach agresywnych. Montaż: dolna siatka na dystansach 5 cm nad gruntem, górna na 10 cm poniżej górnej powierzchni. Wibrowanie betonu C25/30 usuwa pęcherze powietrza.

Przekrój dostosuj do gruntu – na glinach gęstsze strzemiona co 10 cm. Schemat zawiera poduszkę żwirową 30 cm pod stopą dla drenażu. Testy na modelach pokazują brak pęknięć przy excentricznym obciążeniu 20%. Norma PN-EN 1992-1-1 wymaga minimalnej powierzchni zbrojenia 0.2% przekroju.

Dla stop wielokrotnych przekrój łączy się liniowo z prętami ø16 mm. W narożnikach dodatkowe ukośne pręty ø12 mm. Betonowanie ciągłe minimalizuje zimne spawy. Ten schemat zapewnia równomierne osiadanie budynku.

Schemat Zbrojenia Fundamentu Strip

Fundament strip, czyli pasowy ciągły, zbroi się prętami dolnymi ø14-18 mm co 15-25 cm wzdłuż całej długości pasa o szerokości 50-80 cm. Górne pręty ø10-12 mm co 25 cm stabilizują, a strzemiona ø8 mm co 20 cm zapobiegają ścinaniu. Schemat pokazuje pas pod całą ścianę nośną, z zagęszczeniem zbrojenia pod otworami drzwiowymi. Otulina 4 cm, haki 180 stopni na prętach. Dla pasa głębokości 50 cm przenosi obciążenie liniowe 150 kN/m. Ten typ sprawdza się w budynkach jednorodzinnych na gruntach średnich.

Etapy układania zbrojenia strip

• Przytnij pręty dolne na długość pasa plus 50 cm na kotwy.
• Rozmieść co 20 cm, wiążąc drutem.
• Ułóż górne pręty równolegle, dystans 40 cm.
• Wstaw strzemiona prostokątne co 25 cm.
• Sprawdź otulinę krzesłami betonowymi.
• Zabetonuj C20/25.

W miejscach zakrętów pasa zbrojenie gęstnieje do co 10 cm na łuku promienia minimum 5 średnic. Schemat zawiera dodatkowe pręty poprzeczne ø12 mm dla sztywności. Na gruntach piaszczystych zmniejsz rozstaw strzemion do 15 cm. Obliczenia statyczne określają As,min = 0.0013*b*h.

Porównując zużycie stali, strip wymaga 80 kg/m³ betonu, mniej niż palowy. Montaż w wykopie z desek szalunkowych, z podkładką ceglaną na dnie. Wibrowanie zapobiega pustkom wokół prętów. Schemat ewidentnie pokazuje ciągłość zbrojenia pod ścianami działowymi.

Zbrojenie Fundamentu Pod Ścianę Schemat

Pod ścianą nośną ława zbrojona jest prętami dolnymi ø16 mm co 12-18 cm, biegnącymi prostopadle do osi ściany dla przenoszenia momentów. Górne pręty ø12 mm co 20 cm, strzemiona ø8 mm co 15 cm tworzą ramę. Schemat dla ławy 80 cm szerokiej i 50 cm głębokiej pokazuje kotwienie w murze hakami 40d. Otulina 5 cm, szczególnie od spodu. Ten układ wytrzymuje nacisk 100 kN/m ze ściany murowanej. Idealny dla domów parterowych.

W strefie pod oknami lub drzwiami dodatkowe pręty ø20 mm nad ławą dla belek podokiennych. Schemat podkreśla połączenie zbrojenia ławy ze zbrojeniem ściany szalunkowej. Na gruntach gliniastych zwiększ głębokość ławy do 70 cm z gęstszym zbrojeniem dolnym. Norma wymaga minimalnego zakrycia 4 cm.

Porównanie zużycia materiałów

Montaż: pręty dolne na podkładkach, górne na sznurkach kontrolnych. Wiązanie węzłami skrętnymi zapewnia sztywność. Beton C25/30 wlewany z lewej do prawej. Schemat wizualizuje ciągłość pod całą długością ściany.

Dla ścian dwuwarstwowych zbrojenie przenosi siły poziome strzemionami gęstszymi co 10 cm. W narożnikach ławy dodatkowe pręty ukośne ø14 mm. Ten schemat minimalizuje osiadanie różnicowe.

Schemat Zbrojenia Narożnika Fundamentu

Narożnik fundamentu wymaga wzmocnionego zbrojenia z prętami ø18-22 mm w łuku co 10 cm, łączącymi dwie ławy pod kątem 90 stopni. Strzemiona ø10 mm co 12 cm, z dodatkowymi diagonalnymi ø12 mm dla rozpraszania sił koncentracji. Schemat pokazuje strefę narożną o promieniu 30 cm, z otuliną 6 cm. Górne pręty ø14 mm stabilizują. Ten układ przenosi momenty skręcające do 200 kNm. Kluczowy w stabilności budynku.

Elementy zbrojenia narożnika

• Pręty łukowe dolne ø20 mm, 4-6 szt.
• Diagonale ø12 mm po 2 w każdą stronę.
• Strzemiona gęste co 10 cm na 1 m długości.
• Kotwy haki 135 stopni.

W narożniku zewnętrznym zginaj pręty płynnie, unikając ostrych krawędzi. Schemat zawiera tabelę gęstości dla różnych obciążeń. Na glebach słabych dodaj pręty ø16 mm poziome. Norma PN-EN 1992 zabrania spawania w narożnikach.

Montaż zaczyna się od szalunku narożnego z desek, pręty wiążesz na miejscu. Betonowanie ostrożne, z wibrorem w luki. Ten schemat redukuje naprężenia o 25% wg symulacji FEM.

Diagram Zbrojenia Fundamentu Płyty

Fundament płytowy zbrojony jest dwiema siatkami ø12-16 mm co 15-20 cm w kierunkach prostopadłych, tworząc matę o gramaturze 80-120 kg/m². Dolna siatka przenosi zginanie od osiadania, górna od obciążeń górnych. Strzemiona rzadkie ø8 mm co 50 cm tylko w strefach słupów. Diagram dla płyty 10x10 m x 30 cm pokazuje otulinę 5 cm i kotwy na krawędziach. Ten system równomiernie rozkłada obciążenia na słabym gruncie klasy IV. Wytrzymałość na przebicie 500 kN/m².

Diagram w tabeli dla płyty

Pod słupami zagęszczasz siatkę do co 10 cm z prętami ø20 mm. Diagram podkreśla strefy brzegowe z dodatkowymi prętami łukowymi. Na terenach podmokłych otulina 7 cm z folią. Montaż: dolna siatka na stojakach, górna na dystansach 20 cm.

Wibrowanie betonu C30/37 etapami po 50 m². Schemat dla płyty na palach łączy matę z głowicami. Symulacje pokazują zerowe różnice osiadania. Norma wymaga As = 0.6% dla stref brzegowych.

Dla dużych płyt dzielisz zbrojenie dylatacjami co 6 m, z prętami ø14 mm przez szczelinę. Ten diagram zapewnia szczelność i trwałość na dekady.

Pytania i odpowiedzi: Schematy zbrojenia fundamentów

• Jak wygląda schemat zbrojenia fundamentu ławowego?

  Fundament ławowy zbroi się podłużnymi prętami dolnymi i górnymi w dwóch kierunkach prostopadłych, połączonymi strzemionami co 15-30 cm. Dolne zbrojenie przyjmuje siły ściskające, górne rozciągające, z kotwieniem prętów w stopce ławy.

• Jaki schemat zbrojenia stosuje się w fundamencie taśmowym?

  W fundamencie taśmowym zbrojenie składa się z dwóch warstw prętów podłużnych (dolnej i górnej) wzdłuż taśmy oraz poprzecznych strzemion lub kruszywek co 20-40 cm, zapewniających współpracę z gruntem i przenoszenie momentów zginających.

• Jak zbroi się fundament palowy?

  Fundament palowy zbroi się klatką z prętów podłużnych (4-12 szt. o Ø12-25 mm) otoczonych spiralnymi strzemionami lub spiralą ciągłą o krokach 10-20 cm, z zakotwieniem w głowicy pala prętami poprzecznymi.

• Jakie są podstawowe różnice w schematach zbrojenia fundamentów płytowych?

  Fundament płytowy zbroi się dwustronnie siatką prętów o rozstawie 15-25 cm w obu kierunkach, z dodatkowymi prętami brzegowymi i koncentracjami nad słupami, co równomiernie rozkłada naprężenia na całej powierzchni płyty.